บทบาทของ 4 ผู้ในงานอับอากาศ: ผู้ปฏิบัติงาน / ผู้ควบคุม / ผู้ช่วยเหลือ / ผู้อนุญาต

ความสำคัญของการกำหนดบทบาทในงานอับอากาศ

การทำงานในที่อับอากาศ (Confined Space) เป็นงานที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง เช่น การขาดออกซิเจน การได้รับก๊าซพิษ การระเบิด หรือการติดค้างภายในพื้นที่
เพื่อให้การทำงานเป็นไปอย่างปลอดภัย กฎหมายและมาตรฐานด้านความปลอดภัยจึงกำหนดให้มีผู้รับผิดชอบในบทบาทต่าง ๆ อย่างชัดเจน โดยเฉพาะ “4 ผู้” ที่ถือเป็นหัวใจสำคัญของการควบคุมความปลอดภัยในการทำงานในที่อับอากาศ

งานอับอากาศ (Confined Space) คืออะไร?

ที่อับอากาศ คือ พื้นที่ที่มีทางเข้าออกจำกัด ไม่ได้ออกแบบให้มีการทำงานเป็นประจำ และอาจมีบรรยากาศที่เป็นอันตรายต่อผู้ปฏิบัติงาน
ตัวอย่างเช่น
• ถังเก็บน้ำมัน
• ถังสารเคมี
• บ่อพักน้ำเสีย
• ไซโล
• ท่อส่งผลิตภัณฑ์
• หลุมใต้ดิน
• ถังปฏิกรณ์

 

ทำไมงานอับอากาศต้องมี “4 ผู้”

การทำงานในที่อับอากาศไม่สามารถพึ่งพาผู้ปฏิบัติงานเพียงคนเดียวได้ เพราะหากเกิดเหตุฉุกเฉิน การช่วยเหลือที่ไม่ถูกวิธีอาจทำให้มีผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิตเพิ่มขึ้น
ดังนั้นจึงต้องมีการกำหนดหน้าที่และความรับผิดชอบของบุคลากรแต่ละคนอย่างชัดเจน เพื่อควบคุมความเสี่ยงและตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 

1. ผู้ปฏิบัติงานในที่อับอากาศ (Authorized Entrant)

ผู้ปฏิบัติงาน คือ บุคคลที่ได้รับอนุญาตให้เข้าไปปฏิบัติงานภายในพื้นที่อับอากาศ
หน้าที่ของผู้ปฏิบัติงาน
• ปฏิบัติตามขั้นตอนความปลอดภัย
• สวมใส่อุปกรณ์ PPE อย่างถูกต้อง
• ตรวจสอบอุปกรณ์ก่อนใช้งาน
• ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้ควบคุมงาน
• แจ้งเหตุผิดปกติทันที
• ออกจากพื้นที่ทันทีเมื่อได้รับคำสั่งอพยพ
คุณสมบัติ
• ผ่านการอบรมงานอับอากาศ
• มีสุขภาพพร้อมปฏิบัติงาน
• เข้าใจอันตรายของพื้นที่

2. ผู้ควบคุมงานในที่อับอากาศ (Attendant หรือ Standby Man)

ผู้ควบคุมงานหรือผู้เฝ้าระวัง จะประจำอยู่ภายนอกพื้นที่อับอากาศตลอดเวลาที่มีการปฏิบัติงาน
หน้าที่ของผู้ควบคุมงาน
• ตรวจสอบจำนวนผู้ปฏิบัติงาน
• เฝ้าระวังสภาพแวดล้อม
• ติดต่อสื่อสารกับผู้ปฏิบัติงาน
• ห้ามบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องเข้าพื้นที่
• แจ้งเหตุฉุกเฉินเมื่อเกิดอันตราย
• สั่งอพยพเมื่อพบความเสี่ยง
สิ่งสำคัญ
ผู้ควบคุมงานต้องไม่ละทิ้งจุดเฝ้าระวังตลอดระยะเวลาการทำงาน

3. ผู้ช่วยเหลือ (Rescue Team)

ผู้ช่วยเหลือ คือ บุคลากรหรือทีมกู้ภัยที่ได้รับการฝึกอบรมเฉพาะทางสำหรับช่วยเหลือผู้ประสบเหตุในที่อับอากาศ
หน้าที่ของผู้ช่วยเหลือ
• เตรียมอุปกรณ์กู้ภัยให้พร้อมใช้งาน
• เข้าช่วยเหลือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
• ปฐมพยาบาลเบื้องต้น
• เคลื่อนย้ายผู้บาดเจ็บอย่างปลอดภัย
• ประสานงานกับหน่วยแพทย์ฉุกเฉิน
อุปกรณ์ที่ต้องมี
• ชุด SCBA
• Tripod Rescue System
• Retrieval System
• เปลกู้ภัย
• เครื่องตรวจวัดก๊าซ

4. ผู้อนุญาต (Entry Supervisor)

ผู้อนุญาต คือ บุคคลที่มีอำนาจในการอนุมัติให้เข้าปฏิบัติงานในที่อับอากาศ
ถือเป็นผู้รับผิดชอบสูงสุดในการควบคุมความปลอดภัยก่อนเริ่มงาน
หน้าที่ของผู้อนุญาต
• ตรวจสอบผลการประเมินความเสี่ยง
• ตรวจสอบผลการตรวจวัดก๊าซ
• ตรวจสอบความพร้อมของอุปกรณ์
• ตรวจสอบความพร้อมของบุคลากร
• อนุมัติใบอนุญาตเข้าทำงาน (Entry Permit)
• ยกเลิกการอนุญาตเมื่อพบความไม่ปลอดภัย

 

การทำงานร่วมกันของ 4 ผู้ในงานอับอากาศ

ความปลอดภัยในการทำงานในที่อับอากาศจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อทั้ง 4 ผู้ทำงานประสานกันอย่างมีประสิทธิภาพ
ผู้อนุญาต → อนุมัติงาน
ผู้ควบคุม → เฝ้าระวังภายนอก
ผู้ปฏิบัติงาน → ปฏิบัติงานภายใน
ผู้ช่วยเหลือ → พร้อมกู้ภัยตลอดเวลา
หากขาดบุคคลใดบุคคลหนึ่ง ความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุจะเพิ่มขึ้นอย่างมาก

การอบรม 4 ผู้ในงานอับอากาศกับ บริษัท เซฟตี้ อินโนเวชั่น จำกัด

บริษัท เซฟตี้ อินโนเวชั่น จำกัด ให้บริการฝึกอบรมหลักสูตรความปลอดภัยในการทำงานในที่อับอากาศ ครอบคลุมบทบาทของบุคลากรทั้ง 4 ผู้
เนื้อหาหลักสูตรประกอบด้วย
• กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
• การประเมินความเสี่ยง
• การตรวจวัดก๊าซ
• การใช้เครื่องช่วยหายใจ
• บทบาทและหน้าที่ของ 4 ผู้
• การวางแผนกู้ภัย
• การฝึกซ้อมสถานการณ์จำลอง
ผู้เข้าอบรมจะได้รับทั้งความรู้และประสบการณ์ปฏิบัติจริงจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ

 

สรุป

บทบาทของผู้ปฏิบัติงาน ผู้ควบคุม ผู้ช่วยเหลือ และผู้อนุญาต ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบความปลอดภัยในการทำงานในที่อับอากาศ
การกำหนดหน้าที่อย่างชัดเจน การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ และการฝึกอบรมอย่างต่อเนื่อง จะช่วยลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุและสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัยให้กับทุกคน
บริษัท เซฟตี้ อินโนเวชั่น จำกัด พร้อมสนับสนุนการพัฒนาบุคลากรและยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยในงานอับอากาศ เพื่อสร้างองค์กรที่ปลอดภัยและยั่งยืน

“งานอับอากาศจะปลอดภัย เมื่อทุกบทบาททำหน้าที่อย่างสมบูรณ์”