สถานประกอบกิจการไหนบ้างที่ต้องจัดให้มี คปอ. ตามกฎหมาย? อัปเดตข้อกำหนดปี 2569 ที่นายจ้างต้องรู้
การบริหารความปลอดภัยในการทำงานไม่ได้หมายถึงการจัดหาอุปกรณ์ PPE หรือการฝึกอบรมพนักงานเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการจัดตั้ง คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (คปอ.) ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการผลักดันให้องค์กรสามารถบริหารจัดการความเสี่ยงได้อย่างเป็นระบบ
หลายองค์กรยังสงสัยว่า กิจการของตนต้องจัดให้มี คปอ. หรือไม่?
บทความนี้จาก บริษัท เซฟตี้อินโนเวชั่น จำกัด จะอธิบายข้อกำหนดตามกฎหมายปี 2569 พร้อมตัวอย่างกิจการที่ต้องจัดตั้ง คปอ. และประโยชน์ที่องค์กรจะได้รับ
คปอ. คืออะไร?
คปอ. ย่อมาจาก
คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
มีหน้าที่เป็นตัวแทนร่วมระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง เพื่อร่วมกัน
- วิเคราะห์ปัญหาด้านความปลอดภัย
- เสนอแนวทางป้องกันอุบัติเหตุ
- ส่งเสริมกิจกรรมความปลอดภัย
- ติดตามผลการดำเนินงานด้านอาชีวอนามัย
- พัฒนาสภาพแวดล้อมในการทำงานให้ปลอดภัยยิ่งขึ้น
กฎหมายกำหนดให้กิจการใดต้องจัดให้มี คปอ.
ตามกฎหมายด้านความปลอดภัยในการทำงานของประเทศไทย
สถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป และอยู่ในประเภทกิจการที่กฎหมายกำหนด ต้องจัดให้มี คปอ.
ตัวอย่างประเภทกิจการ ได้แก่
- โรงงานอุตสาหกรรม
- โรงงานผลิตอาหาร
- โรงงานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์
- โรงงานผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้า
- โรงงานปิโตรเคมี
- โรงงานเคมีภัณฑ์
- โรงงานพลาสติก
- โรงงานเหล็ก
- คลังสินค้า
- ศูนย์กระจายสินค้า
- ศูนย์โลจิสติกส์
- บริษัทรับเหมาก่อสร้าง
- ธุรกิจก่อสร้างอาคาร
- โรงแรม
- โรงพยาบาล
- ห้างสรรพสินค้า
- ศูนย์การค้า
- สถานีบริการน้ำมัน
- ท่าเรือ
- สนามบิน
- กิจการเหมืองแร่
- กิจการขนส่ง
- โรงไฟฟ้า
- โรงงานรีไซเคิล
- ธุรกิจที่มีการใช้เครื่องจักรหรือสารเคมีอันตราย
ทั้งนี้ ให้พิจารณาตามประเภทกิจการและข้อกำหนดของกฎหมายที่ใช้บังคับกับสถานประกอบกิจการนั้น ๆ
หากมีลูกจ้างไม่ถึง 50 คน จำเป็นต้องมี คปอ. หรือไม่?
หากมีลูกจ้างน้อยกว่า 50 คน
โดยทั่วไป ไม่จำเป็นต้องจัดตั้ง คปอ.
แต่ยังคงมีหน้าที่ต้องดำเนินการด้านความปลอดภัย เช่น
- แต่งตั้งเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน (จป.) ตามประเภทกิจการ
- จัดการประเมินความเสี่ยง
- ฝึกอบรมด้านความปลอดภัย
- จัดหา PPE
- ดูแลสภาพแวดล้อมในการทำงานให้ปลอดภัย
- ปฏิบัติตามกฎหมายด้านอาชีวอนามัยทุกประการ
องค์ประกอบของ คปอ.
โดยทั่วไป คปอ. ประกอบด้วย
- ประธานกรรมการ
- ผู้แทนนายจ้าง
- ผู้แทนลูกจ้าง
- เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพ
- กรรมการและเลขานุการ
เพื่อให้เกิดความร่วมมือระหว่างฝ่ายบริหารและพนักงานในการพัฒนาระบบความปลอดภัย
หน้าที่สำคัญของ คปอ.
คปอ. มีหน้าที่สำคัญ เช่น
- ประชุมด้านความปลอดภัยเป็นประจำ
- เสนอแนะแนวทางป้องกันอุบัติเหตุ
- วิเคราะห์สาเหตุของอุบัติเหตุจากการทำงาน
- ตรวจสอบสภาพแวดล้อมในการทำงาน
- ติดตามผลการแก้ไขข้อบกพร่อง
- ส่งเสริมกิจกรรมด้านความปลอดภัย
- สร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยภายในองค์กร
- สนับสนุนการปฏิบัติตามกฎหมายด้านอาชีวอนามัย
ประโยชน์ของการมี คปอ.
หลายองค์กรที่ดำเนินงานอย่างจริงจังพบว่า คปอ. ช่วยให้
- ลดอุบัติเหตุจากการทำงาน
- ลดค่าใช้จ่ายจากการหยุดงาน
- ลดความเสียหายของเครื่องจักร
- เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน
- พนักงานมีส่วนร่วมมากขึ้น
- สร้างภาพลักษณ์องค์กรที่ดี
- รองรับการตรวจจากหน่วยงานภาครัฐ
- เพิ่มความเชื่อมั่นให้ลูกค้าและคู่ค้า
หากไม่จัดให้มี คปอ. มีความเสี่ยงอย่างไร?
หากสถานประกอบกิจการเข้าข่ายตามที่กฎหมายกำหนด แต่ไม่ดำเนินการจัดตั้ง คปอ. อาจส่งผลให้
- ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมายด้านความปลอดภัยในการทำงาน
- ถูกหน่วยงานรัฐตรวจสอบและสั่งให้แก้ไข
- อาจมีบทกำหนดโทษตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง หากฝ่าฝืนข้อกำหนด
- ส่งผลกระทบต่อระบบบริหารความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือขององค์กร
นายจ้างจึงควรตรวจสอบสถานะของกิจการ จำนวนลูกจ้าง และหน้าที่ตามกฎหมายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างถูกต้อง
บริษัท เซฟตี้อินโนเวชั่น จำกัด พร้อมให้คำปรึกษาด้าน คปอ.
บริษัท เซฟตี้อินโนเวชั่น จำกัด ให้บริการด้านความปลอดภัยในการทำงานแบบครบวงจร ได้แก่
- ให้คำปรึกษาการปฏิบัติตามกฎหมายความปลอดภัย
- อบรม คปอ. และบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการ
- อบรมเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย (จป.)
- จัดทำเอกสารและระบบบริหารด้านความปลอดภัย
- ประเมินความเสี่ยงในสถานประกอบกิจการ
- ตรวจวัดสภาพแวดล้อมในการทำงาน
- จัดอบรมหลักสูตรความปลอดภัยตามที่กฎหมายกำหนด
- ให้คำแนะนำเพื่อยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยขององค์กร
ทีมวิทยากรและผู้เชี่ยวชาญของเราพร้อมสนับสนุนทุกภาคธุรกิจให้ดำเนินงานได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย และสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยที่ยั่งยืน
สรุป
การจัดให้มี คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (คปอ.) เป็นหน้าที่สำคัญของสถานประกอบกิจการที่เข้าข่ายตามกฎหมาย ไม่เพียงเพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการลดอุบัติเหตุ สร้างการมีส่วนร่วมของพนักงาน และยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยขององค์กรในระยะยาว
หากองค์กรของคุณยังไม่แน่ใจว่าต้องจัดตั้ง คปอ. หรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการดำเนินการตามกฎหมาย บริษัท เซฟตี้อินโนเวชั่น จำกัด พร้อมให้คำปรึกษาและสนับสนุนทุกขั้นตอน เพื่อให้องค์กรดำเนินงานได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย
การปฏิบัติตามกฎหมาย คือจุดเริ่มต้นของความปลอดภัย แต่การสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัย คือรากฐานขององค์กร
ที่ยั่งยืน”
